Equine Infectious Anemia: Fa'ama'i, Fa'asalalauina Ma Iloiloga Fa'apitoa

Sep 04, 2026

 

Equine infectious anemia (EIA) o se fa'ama'i viral o solofanua ma isi tagata o le aiga Equidae. O le mea e mafua ai, equine infectious anemia virus (EIAV), o se lentivirus o le aiga Retroviridae. E maua le fa'ama'i i vaega 'ese'ese o le lalolagi, e ui lava e eseese tele lona fa'ama'i i le va o atunu'u ma le va o le faitau aofa'i o solofanua.

O se tasi o fa'afitauli tele i le EIA o le fa'ama'i e le o taimi uma e maua mai ai ma'i. E mafai e se solofanua ona maua i le fiva ma le anemia i le taimi o le malosi o le siama ma mulimuli ane foliga masani. E ui i le leai o ni faʻailoga faʻapitoa, e mafai ona faʻamaʻi le manu mo le olaga atoa. O lenei tulaga faʻaauau pea o se mea taua pe a siitia solofanua, faʻafeiloaʻi i vaega fou, pe teu i totonu o fale e tele manu.

E leai se togafiti e fa'ate'aina ai fa'ama'i EIAV, ma e leai fo'i se tui fa'apisinisi e maua lautele. Mo lea mafua'aga, o polokalame fa'atonutonu e fa'alagolago tele i le fa'ailoaina o manu fa'ama'i ma le puipuia o felauaiga.

 

Fa'aaliga Fa'afoma'i

Ole ata ile falema'i e fa'alagolago ile tulaga ole fa'ama'i ma le manu ta'itasi. O le fiva e masani lava o se tasi o mea muamua na maua. O isi fa'ailoga e ono aofia ai le vaivai, fa'aitiitia le fia'ai, pa'u mamafa ma le anemia. O le thrombocytopenia e masani foʻi ile taimi ole falemaʻi.

I tulaga sili atu ona ogaoga, e mafai e solofanua ona atiaʻe le jaundice, petechial hemorrhages, edema ma maso faʻaumatia. O nisi manu e o'o fa'afia i le fiva ma ma'i, a'o isi manu e aga'i atu i se tulaga e le'i iloa.

O lenei fesuiaiga e mafai ona fa'afaigata ai su'esu'ega e fa'atatau ile su'esu'ega ile falema'i. O se solofanua e foliga mai o lo'o soifua maloloina e mafai lava ona i ai se tala'aga o fa'ama'i EIAV ma tumau pea ose fa'apogai o fa'ama'i mo isi solofanua.

 

Fa'afefea ona Fa'asalalauina le EIAV

O le EIAV e tele lava ina feavea'i e ala ile toto ua pisia. I totonu o le fanua, o lago solofanua ma lago tia o ni vete faʻainisinia taua. A fealua'i se toto-a iniseti fafaga i le va o solofanua, e mafai ona fe'avea'i le toto mai le tasi manu i le isi.

E le fa'alagolago atoa i iniseti le fe'avea'i. O nila fa'aleagaina, tui ma mea faigaluega fa'amanu e mafai fo'i ona fa'asalalauina le siama. O le tuiina o le toto o se isi auala ua iloa. O nei auala e sili ona talafeagai i nofoaga e masani ona taulimaina ai solofanua poʻo mea e fefaʻasoaaʻi ai i le va o manu.

O le lamatiaga e a'afia i tulaga fa'apitonu'u. O nofoaga e to'atele le faitau aofa'i o solofanua, tele o iniseti ma fegasoloa'i so'o o manu e ono tula'i mai ai fa'ama'i fa'ama'i ese'ese mai itulagi e to'aitiiti le faitau aofa'i o solofanua po'o fa'amautu le mata'ituina.

O suʻesuʻega avanoa e faʻaalia ai lenei eseesega. O se suʻesuʻega na faia i Goiás, Pasila, na faʻataʻitaʻiina ai le 1,170 equids mai faʻatoʻaga e 332 ma faʻamaonia ai manu seropositive e 14, ma maua ai se faʻamaʻi lautele e tusa ma le 2.0%. I le Iunaite Setete, o le tulaga e matua ese lava i le faitau aofaʻi o tagata. USDA APHIS lipotia 1,292,655 suʻega EIA i le 2024, ma 147 solofanua lelei mai 63 nofoaga. Ole fua fa'atatau ile faitau aofa'i o solofanua a Amerika e tusa ma le 0.004%.

O nei fuainumera e le tatau ona faʻamatalaina o se faʻatusatusaga tuusaʻo o faʻamaʻi faʻamaʻi i le va o atunuu e lua, talu ai e eseese faiga mataʻituina, suʻesuʻega suʻesuʻega ma le faitau aofaʻi. Ae ui i lea, latou te faʻaalia e mafai ona fesuisuiaʻi tele le faʻasologa o le EIA e tusa ai ma le faʻafanua ma le faitau aofaʻi o solofanua.

 

Ole Matafaioi ole Su'ega Antibody

Ole su'ega ole antibody e iai sona nofoaga tāua ile su'esu'ega a le EIA ona e mafai ona fa'amauina e solofanua ua a'afia e tusa lava pe ua mou atu fa'ailoga ile falema'i.

A maeʻa faʻamaʻi pipisi o le EIAV, e atiaʻe e solofanua ni antibodies e mafai ona iloa e ala ile serological. O le fa'ata'ita'iga fa'aleaganu'u masani o le agar gel immunodiffusion assay, e masani ona ta'ua o le su'ega Coggins. E fa'aogaina fo'i su'ega fa'avae ELISA- mo le su'esu'eina ma le su'esu'eina o antibody.

Ole su'ega vave ole antibody e fa'aaoga ai le ta'iala autu lava e tasi o le fa'ailoaina o antibodies e fa'atupuina ile tali atu ile fa'ama'i EIAV, ae ile fa'atulagaina mo se faiga fa'apuupuu ma faigofie. Fa'alagolago i le oloa ma lona fa'aogaina fa'amaonia, e mafai ona aoga se su'ega vave pe a mana'omia e le foma'i manu se su'esu'ega muamua e aunoa ma le fa'atali mo se su'esu'ega masani falesu'esu'e.

E mafai ona talafeagai lenei mea mo solofanua e le iloa se tala fa'ata'ita'iga, manu fa'ato'a fa'afeiloa'i i se fa'ato'aga, po'o solofanua o lo'o siaki a'o le'i ulufale i se vaega. O se fa'ai'uga vave e mafai fo'i ona fa'afaigofie ai le fa'ai'uga pe tatau ona tu'uina atu se fa'ata'ita'iga mo nisi su'esu'ega su'esu'e.

 

Fa'aoga Fa'atino ile Pulea o Equine

Ole su'ega ole EIA e talafeagai i so'o se mea e aumai fa'atasi ai solofanua mai fa'apogai eseese.

I fa'ato'aga fa'ato'aga, o le su'ega o manu fa'ato'a fa'aofi mai e mafai ona fai ma vaega ole polokalame -su'esu'e ole soifua maloloina ole fa'ato'aga. E mafai fo'i ona fa'aoga e fale karantina le su'ega EIA pe a su'esu'eina solofanua e le iloa le tulaga o le soifua maloloina.

O le gaioi o solofanua o le isi lea manatu tāua. O solofanua e fela'ua'i i le va o fa'ato'aga, tauvaga ma isi nofoaga e ono eseese le maualuga o le a'afia i fa'ama'i pipisi. I nisi fa'afaamasinoga, e mana'omia le su'ega EIA mo ituaiga o fe'avea'i po'o tusipasi.

E mafai e falema'i manu ona iloilo le EIA pe a su'esu'e solofanua e maua i le fiva e le'i fa'amatalaina, anemia, thrombocytopenia po'o ma'i faifaipea. E mafai foi ona talafeagai su'ega pe a su'esu'eina tagata foa'i toto equine aua e mafai ona feavea'i le EIAV e ala ile toto ua pisia.

Mo su'esu'ega masani, o le su'ega vave o le antibody e i ai se aoga aoga ona o le su'ega e mafai ona faia latalata i le manu ma e le mana'omia ni masini su'esu'e. O fa'ai'uga e maua i totonu o se taimi pu'upu'u e mafai ona lagolagoina ai fa'ai'uga vave e uiga i le tu'uesea, su'esu'ega atili po'o le puleaina o le solofanua.

 

Aisea e Manaomia ai le Mataituina

O le faigata o le EIA e le gata o le faʻamaʻi lava ia, ae o le avanoa o faʻamaʻi pipisi e tumau pea e le iloa. E ono mou atu fa'ailoga fa'apitoa, a'o fa'aauau pea ona ave e le solofanua le EIAV.

Mo tagata e ana solofanua, foma'i manu ma pule o fale, o le mea lea e sili atu le aoga o su'ega masani nai lo le fa'alagolago na'o i foliga vaaia. Ole taimi ole su'ega talafeagai e fa'alagolago ile tulaga ole fa'ama'i, fe'avea'i manu, tulafono fa'alotoifale ma le tulaga lamatia o le faitau aofa'i.

E mafai ona fa'aogaina le su'ega vave ole EIAV e fai ma vaega o lenei fa'agasologa, aemaise mo su'esu'ega talafeagai ma su'esu'ega amata. Pe a tu'ufa'atasia ma su'esu'ega fa'amaonia falesu'esu'e ma faiga fa'asaogalemu talafeagai, e maua ai se isi meafaigaluega fa'atino mo le fa'afoeina o le lamatiaga e feso'ota'i ma le anemia infectious equine.

 

Fa'asinomaga

Faalapotopotoga a le Lalolagi mo le Soifua Maloloina o Manu (WOAH). Equine Infectious Anemia.

Merck Veterinary Manual. Equine Infectious Anemia.

USDA APHIS. Equine Infectious Anemia.

USDA APHIS. 2024 Equine Infectious Anemia mataupu i le Iunaite Setete. 2025.

Fa'afoma'i Veterinary Puipuia. Seroprevalence ma tulaga lamatia e fesootai ma equine infectious anemia i le setete o Goiás, Pasila. 2022.

 
Equine Infectious Anemia Virus Antibody Test